1. Pixka bat elkar ezagutu dezagun; esango didazue laburki nortzuk zareten eta zertan zabiltzaten gaur egun?

Igotz, Tania eta Zuriñe gara, eta 2025eko abuztuan ZaldiHarana zentroa hartzea erabaki genuen, 2023ra arte zabalik egon zena. Pixka bat kostatu zitzaigun harrapatzea, baina berriro martxan jarri dugu.

Igotz Astarloza: Nik 27 urte ditut, Kanpezukoa naiz, eta hemen egiten dut lan hipikan. Asteburuetan, zaldi ibilaldietan laguntzen diet bisitariei, eta, gainera, hastapen-jarduerak eta eskolak egiten ditut haur txikiekin. Zaldiak zaintzeaz eta ukuilua mantentzeaz ere arduratzen naiz.

Zuriñe Arroniz: Nik 29 urte ditut, Orbisokoa naiz eta gaur egun txakurrekin eta zaldiekin esku-hartze lagunduak egiten ditut Zaldiharanan, baina Gasteizko ikastetxe, zentro eta egoitzetan ere laguntzen dut.

2. Hitz egin iezadazue zuen prestakuntza-ibilbideaz: zertan trebatu zineten eta zergatik aukeratu zenuten bide hori?

Hirurok betidanik izan ditugu zaldiak, eta harreman estua izan dugu haiekin. (Zuriñe) Nire kasuan, beti eskatu izan didate zentro hau har nezan, zeren eta, lehenago, Orbisoko zaldiekin interbertzioa egiten nuen

(Igotz) Oraingo proiektua gure bikotekideak eta biok enkantean parte hartu eta proiektua aurrera eramaten hasi ginenean sortu zen. Lagundutako esku-hartzeak Zaldiharanaren funtsezko zati bat direnez, argi ikusi genuen zentzua zuela indarrak batu eta hiruren artean hartzeak. Bakoitzak esperientzia ezberdina eskaintzen du eta horrek oso ondo osatzen gaitu, bai arlo profesionalean, bai egunerokoaren kudeaketan.

3. ¿ Zerk bultzatzen zaituzte ekitera eta nola joan zen prozesua hasierako ideiatik praktikan jarri arte?

Ekiteko erabakia ia ustekabean sortu zen. Aukera bat agertu zen, eta "beroaldi" bat izan bazen ere, unea zela ikusi genuen. Beti oso zaila da zerotik zerbait sortzea edo zaldiak baldintza onetan edukitzeko lursail propioa izatea. Guk bagenituen zaldi batzuk, eta bagenekien hemen beste hipika batzuetan baino hobeto egongo zirela. Hortik aurrera, ekitea lehendik egiten genuenari jarraipena emateko modu bat zela ikusi genuen. Denborarekin, zaldi gehiago erosi ditugu zerbitzu osoagoa eskaini ahal izateko.

Irailaz geroztik, askotariko taldeak jasotzen hasi gara: ikastetxeak, eguneko zentroak eta behar desberdinak dituzten erakundeak. Saio bakoitza talde bakoitzera egokitzen dugu; ez daude bi saio berdin, datozenen erritmo, gaitasun eta helburuetara egokitzen garelako.

Gure egunerokotasuna oso betea da:  zaldiei gosaria ematen hasten gara, aske egon daitezen ateratzen, ukuiluak garbitzen, lastoa jartzen eta pentsuaz arduratzen. Ondoren, jarduerak datoz: zaldi gainean ibiltzea, eskolak ematea, zaldiak prestatzea eta ditugun zerbitzu guztiak eskaintzea. Egunaren amaieran, dena bere lekuan uzten dugu eta hurrengo egunera arte.

Negua izateko, jende asko etortzen ari da, eta horrek asko animatzen gaitu. Gainera, erdigune honetan sekulako abantaila dugu: pista estalia. Sartzen zarenetik pistara iristen zaren arte ez zara bustitzen, eta horrek eguraldi txarrarekin ere lan egiteko aukera ematen digu. Zailena paseoak dira, batzuetan bertan behera utzi behar izaten ditugulako euriagatik edo haizeagatik.

Proiektuaren hedapen handiena Instagramen bidez egiten dugu. Webgunea ere eguneratzen ari gara, informazioa hobetzeko.

4.  Zein herritan bizi zarete eta zein ezaugarri nabarmenduko zenituzkete zuen udalerri edo kuadrillatik?

Gaur egun hirurok Kanpezun bizi gara, baina, egia esan, gure egunerokotasuna hemen ematen dugu,  Zaldiharanan, eta, beraz, ez dugu bizitza askorik egiten herrian bertan. Hala ere, Kanpezu bizitzeko leku erosoa dela uste dugu, oinarrizko zerbitzu guztiekin, eta hori beti da abantaila. (Zuriñe) Aukeratu ahal izango banu, Orbison bizi nahiko nuke, ingurune horrekin sentitzen baitut lotura handiena. (Igotz) Nik ere nahiago ditut herri txikiak, han denek ezagutzen dute elkar — edo ia —, eta giro hurbila sortzen du horrek, eta Kanpezun bada jendea ezagutzen ez duzuna, askoz handiagoa delako.

Hala eta guztiz ere, Arabako Mendialdeko bizi-kalitatea puntu sendoa dela uste dugu: etxetik irteten zara eta natura duzu nonahi, edozein lekutara joan zaitezke paseatzera, mendiaz, isiltasunaz eta trafikorik ezaz goza dezakezu. Inguru fisiko honetaz inguratuta hazi garenontzat, asko baloratzen dugun zerbait da.

5. Zer laguntza edo baliabide (ekonomikoak, prestakuntzakoak, erakundeak) aurkitu zenituzten eskuragarri Araban gazte ekintzaileentzat? Nahikoa izan zirela uste duzue?

Adibidez, LEADER laguntzak eskatu genituen, eta laguntza hori positiboa izan zen. (Zuriñe) nik merkataritza-ganberan jasan nuen laguntza horien berri, (Igotz) nik lagun baten bidez ezagutu nuen, eta gero ADR Izki teknikariaren bidez. Hala ere, zentroa martxan jartzeko prozesua ez da erraza izan eta zailtasun administratibo batzuk izan ditugu.

Gure kasuan, inguruko erakunde batzuekiko kudeaketa konplexuagoa izan zen, eta ez genuen beti sentitzen beharrezko erraztasunak genituenik. Hasierako hitzarmeneko gai batzuekin adostasun eza…  hasieran arazoak izan genituen... proiektuaren zenbait urrats uste baino gehiago luzatu ziren. Une batzuetan, tokiko jardueretan parte hartu nahi izan genuen, eta ez genuen beti espero genuen babesa aurkitu, baina pixkanaka harreman horiek hobetu ahal izatea espero dugu.

6. Ikastera edo lan egitera joaten zaretenean, nola egiten duzue eta zer abantaila edo eragozpen ditu bitarteko horrek?

Gu beti joaten gara autoz leku guztietara, autobusek ez gaituzte koadratzen eta, gainera, askotan txakurrak eraman behar izaten ditugu, hara eta hona mugitzen gara eta autoa ezinbestekoa da gure egunerokoan.

7. Zuen herrian edo eskualdean eskaintzen diren jardueretan eta proiektuetan ordezkatuta sentitzen al zarete? Zergatik?

Egia esan, guk ez dugu bizitza askorik egiten, baina ekitaldiak, antolatzen dituzten mendi lasterketak, oso ondo daude, herrian gauza asko egiten direla iruditzen zaigu. Kanpezu, zentzu horretan, gauzak antolatzeko oso irekia dagoela uste dugu, gero parte hartu edo ez.

8. Zuen iritzia eta gazteen iritzia kontuan hartzen al dira tokiko erabakietan?

Kanpezun baietz uste dugu, nahiz eta norekin hitz egiten duzunaren araberakoa ere bada, oro har nahiko entzunak sentitzen gara, batez ere zerbait egiterik ez badago zintzotasunez esango digutela eta jende gaztea kontuan hartzen dela.

9.  Independizatu zarete? Zuen udalerrian gazteentzako etxebizitza-eskaintza nahikoa dagoela uste duzue? Zer zailtasun aurkitu dituzue?

Bai, baina gure kasua berezia da, ez baita izan etxebizitza erosteagatik, baizik eta jaraunspenengatik, edo hutsik dagoen senide baten pisuren batengatik. Kanpezun ez dago etxebizitzarik, eta baldin badago, ez da eskuragarria eta ez da bideragarria erostea. Kanpezuko jende gaztea mantentzen da gurea bezalako kasuengatik, baina gehienak, Gasteizen lan egiten dutenak, hirira joaten dira azkenean.

Ez dago inguruan etxeak erosten ari den gazterik.
Erosten ari direnak Gasteizen erosten dute.

10. Amaitzeko, zuen ustez, landa-bizitzaren zer alderdik merezi du arreta edo aldaketa gehiago?

Ez da ekintzailetza herrian, baizik eta ekintzailetza da, oro har, uste dugu autonomoak oso hondatuta gaudela. Egia da herrietan agian ekintzaileentzako laguntza gehiago dagoela, baina, hala ere, zaila da.

Gure ustez, eremu urbanizagarri gehiago izateko premia handia dago, etxeak ez ezik, finkak, proiektuak edo negozioak sortzeko espazioak ere eraiki ahal izateko.

Eta etxebizitza eskuragarri gehiago.