Pixka bat elkar ezagutu dezagun, esango didazu laburki nor zaren eta zertan zabiltzan gaur egun?

Joseba Vigalondo naiz, Antoñanakoa naiz, Arabako Mendialdekoa. 24 urte ditut eta labezain profesionala naiz, nekazaria. Lan elkartuko kooperatiba batean lan egiten dut, batez ere barazkien ekoizpenean eta zuzeneko salmentan aritzen garen beste 2 lankiderekin batera, baita aholkularitza, prestakuntza eta eskuzko tresnen fabrikazioan ere. Kooperatibaren helburu nagusia da lurzoruak eskuz lehengoratzea, hainbat teknika erabiliz, eta interesgarria iruditzen zait metodoa, giza eskalan egiten baita, inbertsio txikiarekin eta produktibitate handiarekin.

Non bizi zara eta zer ezaugarri nabarmenduko zenituzke zure udalerri edo kuadrillatik?

Antoñanan bizi naiz, eta niretzat bereizgarriena balio naturala da, eta nolabait, nahiz eta ez asko nabarmendu, gordetzen duen kultura. Hori da lantzen ari naizen horretan interesgarria iruditzen zaidan beste gaietako bat: kultura hori identifikatzea, lehen nola bizi ziren hemen  jakitea eta etorkizunari edo orainari aplikatzea.

Hitz egin iezadazu zure prestakuntza-ibilbideaz: zer ikasi zenuen eta zergatik aukeratu zenuen bide hori?

Basoen aprobetxamendua eta kudeaketa ikasi nuen, eta beti izan dut interes handia baratzezaintzan eta ikasteko borondatean. Ikaskide batekin hasi nintzen, eta hilabete batzuk ikasten eman ondoren, Frantziara joateko gonbitea egin zidan, Haziren irteera batera, "Sylvain Couderc" ikustera, bera baita pixka bat egiten dugunaren aholkularia, eta ikusi genuen nolakoa zen egunerokoa bere etxaldean. Hor ikusi genuen proiektu bat sor genezakeela eta atera zitekeela, eta gaur egun Soilik kooperatibaren sinergia sortu zen.

Zein da zure egungo lan-egoera eta nola iritsi zinen horretara?

Autonomoak gara, eta kooperatiba lankide batzuen artean sortu genuen. Kooperatibei buruzko aholkuak eman zizkiguten, baina errebote pixka baten modura izan zen. Lehen 4 ginen eta orain 3, eta bi pertsona ditugu kontratatuta eta urtean bi beka ematen ditugu. Autonomo elkartuak gara egitura batean, eta bakoitzak bere zerbitzua egiten du.

Ikastera edo lan egitera joaten zarenean, nola egiten duzu eta zer abantaila edo eragozpen ditu bitarteko horrek?

Autoz, ia beti, galtzen duzun denbora da desabantaila, baina ordutegi malgua izatea ere abantaila da. Batzuetan autobusez joaten naiz, baina gehienbat autoz.

Zer espazio edo zerbitzu (aisia, kultura, kirola...) erabiltzen dituzu zure udalerrian? Gaztetxeak, gizarte-etxeak edo txokoak, liburutegiak edo coworking-aretoak, kirol-jarduerak..

Hilabetearen arabera. Gure herria Erdi Aroko herri txiki bat da, udan hazten diren Arabako herri horietakoa, eta neguan betiko 4ak gara. Neguan eta astean zehar aisialdia gutako baten etxean izaten da, eta asteburuetan edo udan gizarte-etxera joaten gara eta han elkartzen gara, zerbait hartzen dugu edo afariak egiten ditugu.

Uste dut herriaren aldetik koadrila bakoitzak espazio bat izateko asmoa dagoela, nahiz eta lastategi zahar bat, ukuilu bat utzi, eta horrekin koadrila bakoitzak txamizo bat egiten du. Egia da 22-23 urteetatik aurrera koadrilek lokalera joateari uzten diotela eta tabernetara gehiago joaten direla. Aisia aldatu egiten da. Batzuk ondoan dagoen Kanpezura edo jardueraren batera joaten dira, erosketak egitera.

Ordezkatuta sentitzen zara zure herrian edo eskualdean eskaintzen diren jarduera eta proiektuetan? Zergatik?

Oraintxe bertan, arlo sozialean girotuta dagoena ez, ez nago oso aktibo. Baina herriaren bidezidorrak edo lanak gehiago esango nuke. Jaietan, adibidez, neskek dena antolatzen dute, aldeak daude hor.

Parte hartu al duzu gazte-ekimenen batean (elkarteak, jai-batzorde boluntarioak, udal-kontseiluak) azken urtean? Kontatu zure esperientzia.

Nik ezetz esango nuke, denbora faltagatik eta interes berdinagatik, eta, bestalde, agian ez da hainbesteko interesik egon gazteen artean mugimendu bat sortzeko. Niretzat gertzaten den gauza bat gazte gutxi dago hemen, eta orduan kosta egiten da gauzak ateratzea.

Uste duzu zure eta gazteen iritzia kontuan hartzen dela tokiko erabakietan?

Eremu batzutan bai. Jaietan, adibidez, hirigintzan edo horrelako gaietan, etortzen dira, legeak ateratzen dituzte, transmititzen dituzte, baina benetako ikuspegirik gabe. Antoñanan, adibidez, hiru BOE daude, baina ez dira gazteentzat. Nire anaiekin etxe batean bizitzeko zortea dut, baina ez banu, erosteko aukerarik ez balego ere, alokatu egingo nuke, herrian egotea lehenesten dut. Baina oso aukera gutxi dago

Antoñanan, benetan hemen bizi nahi duten guztiekin, gutxi daude. Uste dut orain BOE gehiago egiten ari direla, baina geldirik dago. Justu Antoñanan jende gazte dezente dago. Herrian bizitzen geratu nahi duten gazteen profila ez da 22,23, 32,33 baizik.

Independizatu zara? Zure udalerrian gazteentzako etxebizitza-eskaintza nahikoa dagoela uste duzu? Zer zailtasun aurkitu dituzu?

Bai, nire anaiak etxe bat erosi zuen eta hiru anaiak han bizi gara. Etxe hutsak asko daude, baina arazoa da asko herentziak direla, edo agian anai-arreba askorenak direla eta ez direla ados jartzen... Eskaintza badago, bai, eskuragarria da, ez.

Amaitzeko, zure ustez, landa-bizitzaren zer alderdik merezi du arreta edo aldaketa gehiago?

Tokiko ekoizpena, herrietan elikagaiak sortzen hastea. Uste dut hori galdu egin dela. Nekazaritza egon daiteke, baina esportazio-ehuneko oso handia dago. Zirkuitu laburrak sortzen hastea, ekonomia zirkular eta zuzenaren aldeko apustua egitea, eta lehen sektorearen mugimendu horren inguruan ekimen kulturalak eta politikoak sortzen hastea tokiko biztanleen aldetik.

Nire motibazioa da enpresa birsortzaile bat nola egiten den ikasten joatea, nire eremuan erantzuteko, informatzeko eta tresna hori hemen izateko. "Soilik" oso landua da, joan eta ekoiztea, baina horrelako proiektu bat oso garrantzitsua dela uste dut, kulturarekin, aisialdiarekin eta musikarekin oso lotuta dagoelako, eta oso interesgarria iruditzen zait. Kudeaketa holistikoa gustatzen zait, eta ingurumenaren, ekonomiaren eta gizartearen oinarriak duen holistikotasunaren barruan. Eta batez ere landa-eremuan.